អ៊ីរ៉ង់ - 
អត្ថបទចុះ​ផ្សាយ​នៅ​ថ្ងៃ ពុធ 07 មីនា 2012 - ព័ត៌មានទើប​កែប្រើ​លើកចុងក្រោយ​ ថ្ងៃ ពុធ 07 មីនា 2012

ប្រទេស​មហាអំណាច​ព្រម​ចរចា​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់​ជុំវិញ​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ

អៀរ៉ង់​អះអាង​ថា​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​ខ្លួន​​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​គោលដៅ​ស៊ីវិល ស្រប​តាម​សន្ធិសញ្ញា​មិនរីក​សាយភាយ​​នុយក្លេអ៊ែរ
អៀរ៉ង់​អះអាង​ថា​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​ខ្លួន​​ធ្វើ​ឡើង​ក្នុង​គោលដៅ​ស៊ីវិល ស្រប​តាម​សន្ធិសញ្ញា​មិនរីក​សាយភាយ​​នុយក្លេអ៊ែរ
©AFP

ដោយ សេង ឌីណា

ប្រទេស​មហាអំណាច​បាន​យល់ព្រម​បើក​កិច្ចចរចា​ឡើងវិញ​ជាមួយ​អ៊ីរ៉ង់ ជុំវិញ​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ។ កិច្ចចរចា​ កាល​ពី​លើកមុន​ ត្រូវ​ជាប់គាំង​ចាប់តាំង​ពី​ខែ​មករា ឆ្នាំ​២០១១មក។ ​លោក​អូបាម៉ា​បាន​លើកឡើង​ថា ការចរចា​នេះ​ប្រហែល​ជា​នឹង​អាច​​បិទមាត់​អ្នក​ទាមទារ​ឲ្យ​ប្រើ​កម្លាំង​យោធា​លើ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ខ្លះ។

បទវិភាគ​របស់ សេង ឌីណា
 

07/03/2012

ប្រទេស​មហាអំណាច ដែល​ចូលរួម​ក្នុង​កិច្ចចរចា​លើ​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​អៀរ៉ង់ រួមមាន សមាជិក​អចិន្រ្តៃយ៍​ទាំង៥ នៃ​ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ (អាមេរិក អង់គ្លេស បារាំង ចិន និង​រុស្ស៊ី) បូក​ជាមួយ​នឹង​ប្រទេស​អាល្លឺម៉ង់ ដែល​គេ​ច្រើន​ហៅថា ក្រុមប្រទេស ៥ + ១។

សំណើសុំ​បើក​កិច្ចចរចា​ឡើងវិញ នៅពេលនេះ គឺ​ធ្វើឡើង​ដោយ​ភាគី​អ៊ីរ៉ង់ តាមរយៈ​លិខិត​ផ្ញើ​ទៅ​សហភាព​អឺរ៉ុប កាលពីថ្ងៃ​ទី១៤ ​ខែកុម្ភៈ ២០១២។ នៅថ្ងៃ​អង្គារ ម្សិលមិញ​នេះ លោកស្រី Cathrine Ashton ប្រមុខការទូត​សហភាព​អឺរ៉ុប បាន​ឲ្យដឹង​ថា ក្នុងនាម​ជា​តំណាង​ប្រទេស ៥+១ លោកស្រី​បាន​ផ្ញើ​លិខិត​មួយ​តប​ទៅ​អ៊ីរ៉ង់វិញថា ប្រទេស​មហាអំណាច​សុខចិត្ត​បើក​កិច្ច​ចរចា​ឡើងវិញ។ ក៏ប៉ុន្តែ រហូតមកទល់ពេលនេះ ភាគី​ពាក់ព័ន្ធ​នៅមិនទាន់​ឯកភាព​គ្នា ក្នុងការ​កំណត់​កាលបរិច្ឆេទ​ចរចា​នៅឡើយទេ។

គួររំឭកឡើងវិញ​ថា កិច្ចចរចា​ស្តីពី​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់ ត្រូវ​បាន​គេ​រៀបចំ​ធ្វើ​ជាច្រើន​លើក ហើយ​អូសបន្លាយ​ពេល​ជា​ច្រើន​ឆ្នាំមកហើយ ប៉ុន្តែ តែងតែ​ជាប់គាំង​ម្តងហើយ ម្តងទៀត។ កិច្ចចរចា​លើកចុងក្រោយ ត្រូវ​បាន​បើកធ្វើ នៅ​ប្រទេស​តួកគី កាល​ពី​ខែមករា ឆ្នាំ​២០១១ ប៉ុន្តែ ត្រូវ​ជាប់គាំង​ទៅវិញ​ភ្លាមៗ ក្រោយ​ពី​អ៊ីរ៉ង់​បដិសេធ​មិន​ជជែក​អំពី​ការ​ផ្អាក​កម្មវិធី​ចម្រើន (បន្សុទ្ធ) ​ធាតុ​អ៊ុយរ៉ាញ៉ូម ដែល​ជា​ចំណុចចម្រូងចម្រាស។

បន្ទាប់​ពី​ការចរចា​ នៅ​តួកគី ត្រូវ​ជាប់គាំង ប្រទេស​លោកខាងលិច​ក៏​បាន​នាំ​គ្នា​បង្កើន​ទណ្ឌកម្ម​លើ​​អ៊ីរ៉ង់។ ចុងក្រោយ អាមេរិក និង​សហភាព​អឺរ៉ុប បាន​ឯកភាពគ្នា​​​ដាក់​ទណ្ឌកម្ម​លើវិស័យ​ប្រេងកាត ដែល​ជា​ប្រភព​ចំណូល​ដ៏ធំបំផុត​របស់​​អ៊ីរ៉ង់។

នៅ​ក្នុង​ពេល​ដែល​ការចរចា​លើកនេះ នៅមិនទាន់​បាន​ចាប់ផ្តើម​នៅឡើយផង រដ្ឋមន្រ្តី​ក្រសួង​ការបរទេស​បារាំង និង​អាល្លឺម៉ង់​បាន​នាំគ្នា​បង្ហាញ​នូវ​ទុទ្ទិដ្ឋនិយម​​រួចជាស្រេច។ គេសង្ស័យថា អ៊ីរ៉ង់​ទាមទារ​ចរចា​នៅពេលនេះ ដើម្បី​គ្រាន់តែ​​​ចង់ពន្យារពេល​ និង​បន្ធូរបន្ថយ​​ទណ្ឌកម្ម​​តែប៉ុណ្ណោះ។ ក៏ប៉ុន្តែ លោក​​​អូបាម៉ា​វិញ​បាន​ថ្លែង​ថា ការចរចា​នេះ​អាច​នឹង​បិទមាត់​អ្នក​ដែល​ទាមទារ​ឲ្យ​វាយប្រហារ​លើ​អ៊ីរ៉ង់​បាន​ខ្លះៗ។

នៅពេលនេះ ព័ត៌មាន​ជុំវិញ​គម្រោង​របស់​អ៊ីស្រាអែល ដែល​ចង់​វាយប្រហារ​លើ​ទីតាំង​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​អ៊ីរ៉ង់​​កំពុង​កើតមាន​កាន់តែ​ខ្លាំងឡើងៗ។ កាលពីថ្ងៃចន្ទ នៅ​ក្នុង​ជំនួប​ជាមួយ​នាយករដ្ឋមន្រ្តី​អ៊ីស្រាអែល នៅ​សេតវិមាន លោក​អូបាម៉ា​បាន​ព្យាយាម​បញ្ចុះបញ្ចូល​កុំឲ្យ​អ៊ីស្រាអែល​វាយប្រហារ​លើ​អ៊ីរ៉ង់ នៅពេលនេះ ដោយ​លើកឡើង​ថា ដំណោះស្រាយ​ដោយ​សន្តិវិធី (ចរចា និង​ទណ្ឌកម្ម) នៅមិនទាន់​ចូលដល់​ដំណាក់កាល​ទ័លច្រក​នៅឡើយទេ។ នាយករដ្ឋមន្រ្តី​អ៊ីស្រាអែលវិញបានលើកឡើង​ថា អ៊ីស្រាអែល​នៅតែ​រក្សា​សិទ្ធិ​ក្នុង​ការ​សម្រេច​ដោយ​ខ្លួនឯង​ថា តើ​ត្រូវ​វាយប្រហារ​លើ​អ៊ីរ៉ង់​ ឬ​អត់?

ប្រសិនបើ​​ការចរចា​លើកនេះ​ត្រូវ​ជាប់គាំង​សាជាថ្មី​ម្តងទៀត លទ្ធភាព​នៃ​ការប្រឈមមុខ​ដោយ​យោធា ក្នុង​សំណុំរឿង​នុយក្លេអ៊ែរ​អ៊ីរ៉ង់​ ប្រាកដ​ជា​នឹង​​កើនឡើង​កាន់តែ​ខ្លាំង​ឡើង​មួយកម្រិត​ទៀត។ ហេតុដូច្នេះហើយ​បាន​ជា​គេយល់ថា ប្រទេស​ពាក់ព័ន្ធ​នឹង​ការចរចា​នេះ ទំនង​ជា​នឹង​សុខចិត្ត​ធ្វើ​សម្បទាន​ខ្លះៗ ដើម្បី​​យ៉ាងហោចណាស់​អាច​ឲ្យ​កិច្ចចរចានេះ​​បន្ត​ធ្វើ​ទៅមុខ ដោយ​មិន​ជាប់គាំង។

គួររំឭកឡើងវិញ​ថា អ៊ីរ៉ង់​គឺ​ជា​សមាជិក​សន្ធិសញ្ញា​មិនរីកសាយភាយ​អាវុធ​នុយក្លេអ៊ែរ។ អ៊ីរ៉ង់​មាន​សិទ្ធិ​អភិវឌ្ឍកម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​ ដើម្បី​ប្រើប្រាស់​ក្នុង​វិស័យ​ស៊ីវិល។ អ៊ីរ៉ង់​ក៏​មាន​កាតព្វកិច្ច​​បង្ហាញ​នូវ​តម្លាភាព​ជុំវិញ​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​នេះ​ដែរ។ ក៏ប៉ុន្តែ អ៊ីរ៉ង់​បាន​បង្កើត​កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​សម្ងាត់ ដោយ​លាក់​មិន​ឲ្យ​​ទីភ្នាក់ងារ AIEA ដឹង រយៈពេល ១៨​ឆ្នាំ ដែល​ជា​ហេតុធ្វើ​ឲ្យ​គេ​សង្ស័យថា កម្មវិធី​នុយក្លេអ៊ែរ​របស់​អ៊ីរ៉ង់ គឺ​ធ្វើឡើង ក្នុងគោលដៅ​យោធា។

នៅឆ្នាំ​២០០៦ ក្រុមប្រឹក្សាសន្តិសុខ​​អ.ស.ប.​បាន​ចេញសេចក្តីសម្រេច​មួយ​បញ្ជា​ឲ្យ​អ៊ីរ៉ង់​បញ្ឈប់​រាល់​កម្មវិធី​ចម្រើន​ធាតុអ៊ុយរ៉ាញ៉ូម​ទាំងអស់។ ក៏ប៉ុន្តែ អ៊ីរ៉ង់​​មិន​គោរព​តាម​សេចក្តីសម្រេច​នេះ។ ក្រុមប្រឹក្សា​សន្តិសុខ​ក៏​បាន​សម្រេច​ដាក់ទណ្ឌកម្ម​លើ​អ៊ីរ៉ង់​ជាច្រើន​លើក ក៏ប៉ុន្តែ ភាគច្រើន​ជា​ទណ្ឌកម្ម​ស្រាលៗ ដោយសារ​តែ​មាន​ការជំទាស់​ពី​សំណាក់​​រុស្ស៊ី និង​ចិន៕

tags: នុយក្លេអ៊ែរ - អ៊ីរ៉ង់
ទាក់ទងនឹងប្រធានបទនេះ​ដែរ :
អត្ថាធិប្បាយ
ប្រតិកម្ម​ជុំវិញ​អត្ថបទនេះ
The content of this field is kept private and will not be shown publicly.
To prevent automated spam submissions leave this field empty.
CAPTCHA
This question is for testing whether you are a human visitor and to prevent automated spam submissions.
Close