កម្ពុជា -

អត្ថបទចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ អង្គារ 02 តុលា 2012 - ព័ត៌មានទើបកែប្រើលើកចុងក្រោយ ថ្ងៃ អង្គារ 02 តុលា 2012

ប្រតិកម្មរិះគន់តុលាការ ជុំវិញការផ្តន្ទាទោសលោកម៉មសូណង់ដូ តែរដ្ឋាភិបាលច្រានចោល

ដោយ លី ម៉េងហួរ

សហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប ប្រទេសបារាំង គណបក្សប្រឆាំង អង្គការការពារអ្នកកាសែត និងអង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ-អន្តរជាតិ បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ រិះគន់តុលាការ ចំពោះការផ្តន្ទាទោសដាក់ពន្ធនាគារ ២០ ឆ្នាំ លើលោកម៉មសូណង់ដូ។ ក៏ប៉ុន្តែនៅថ្ងៃអង្គារនេះ រដ្ឋាភិបាល ក៏មិននៅអោបដៃ សង្ងំស្ងៀមទៀតឡើយ គឺតាមរយៈលោក កែវ រ៉េមី រដ្ឋលេខាធិការទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងជាអតីតអ្នកតំណាងរាស្ត្រគណបក្សប្រឆាំង បានហៅប្រតិកម្មគាំទ្រលោកម៉មសូណង់ដូ ថាជាការបង្កើតវប្បធម៌គាំទ្រអ្នកទោស ហើយបែរជាមកប្រឆាំងនឹងរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ទៅវិញ។

សេចក្តីរាយការណ៍របស់ លី ម៉េងហួរ ពីទីក្រុងភ្នំពេញ

ស្តាប់ (04:33)

02/10/2012 by លី ម៉េងហួរ

កាលពីថ្ងៃចន្ទ ទី១តុលាម្សិលមិញ តុលាការក្រុងភ្នំពេញ បានសម្រេចផ្តន្ទាទោសលោកម៉មសូណង់ដូ ប្រធានសមាគមអ្នកប្រជាធិបតេយ្យ និងជានាយកវិទ្យុសំបុកឃ្មុំ ដ៏មានប្រជាប្រិយភាព ដាក់ពន្ធនាគារ ២០ ឆ្នាំ ក្នុងរឿងក្តីបង្កើតតំបន់អបគមន៍ ប្រឆាំងរដ្ឋាភិបាល តាមរយៈជម្លោះដីធ្លីនៅខេត្តក្រចេះ។ អ្នកភូមិ ១៣ នាក់ផ្សេងទៀត ក៏ត្រូវបានតុលាការផ្តន្ទាទោស ចាប់ពី ១០ ខែ រហូតដល់ ៣០ ឆ្នាំ។ ក៏ប៉ុន្តែសេចក្តីសម្រេចរបស់តុលាការដូច្នេះ បានធ្វើឲ្យសហរដ្ឋអាមេរិក សហភាពអឺរ៉ុប គណបក្សប្រឆាំង អង្គការសិទ្ធិមនុស្សជាតិ-អន្តរជាតិ និងអង្គការការពារអ្នកកាសែត ជាដើម បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ជាបន្តបន្ទាប់ ដាច់ដោយឡែកពីគ្នា រិះគន់លើប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជា ថាមិនឯករាជ្យ។

សេចក្តីសម្រេចផ្តន្ទាទោសលោកម៉មសូណង់ដូ ជារឿងនយោបាយ។ នេះបើតាមសេចក្តីថ្លែងការណ៍របស់អង្គការមជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា។ រីឯសហភាពអឺរ៉ុប តាមរយៈលោកស្រី Catherine Ashton យល់ថា ការកាត់ទោសលោកម៉មសូណង់ដូ ធ្វើឲ្យប៉ះពាល់ដល់សេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជា។ សហរដ្ឋអាមេរិក តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោកស្រី Victoria Nuland បានសម្ដែងកង្វល់ ចំពោះការកាត់ទោសលោក ម៉ម សូណង់ដូ និងអំពាវនាវឲ្យរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា ដោះលែងលោក ម៉ម សូណង់ដូ ជាបន្ទាន់ ដើម្បីបញ្ជាក់ឲ្យឃើញថា ប្រព័ន្ធតុលាការរបស់ប្រទេសកម្ពុជា មិនស្ថិតនៅក្រោមឥទ្ធិពលនយោបាយ។

ប្រទេសបារាំង តាមរយៈអ្នកនាំពាក្យក្រសួងការបរទេស លោក ហ្វីលីព ឡៃលីយោ ( Philippe Lalliot ) បានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍ ដោយបង្ហាញពីការព្រួយបារម្ភ ចំពោះការកាត់ទោសលោក ម៉ម សូណង់ដូ ពលរដ្ឋកម្ពុជា សញ្ជាតិបារាំង។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍នៅថ្ងៃនេះ ប្រទេសបារាំង បានបង្ហាញការសោកស្តាយ ចំពោះការកាត់ទោសនេះ។ ប្រទេសបារាំង អំពាវនាវឱ្យអាជ្ញាធរកម្ពុជា ធានាថា នីតិវិធី បណ្តឹងឧទ្ធណ៍ នឹងអនុញ្ញាតឱ្យមានការត្រួតពិនិត្យរឿងក្តីនេះឡើងវិញឆាប់ៗ ប្រកបដោយយុត្តិធម៌ និងសមធម៌។ ប្រទេសបារាំង ក៏អំពាវនាវយ៉ាងទទូចឱ្យប្រទេសកម្ពុជា គោរពសេរីភាពបញ្ចោញមតិ និងទស្សនៈ ស្របតាមកត្តិកាសញ្ញា អន្តរជាតិ ស្តីពីសិទ្ធិពលរដ្ឋ និងនយោបាយ ដែលខ្លួនជាភាគីហត្ថលេខី។

ប្រព័ន្ធតុលាការកម្ពុជា ពុំទាន់មានលក្ខណៈឯករាជ្យ អព្យាក្រឹត្យ ក្នុងការកាត់សេចក្តី ក៏ជាការយល់ឃើញរបស់គណបក្សសមរង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស តាមរយៈសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម ក្នុងករណីលោកម៉មសូណង់ដូ។
ចំណែកក្លឹបអ្នកកាសែតបរទេស មជ្ឈមណ្ឌលកម្ពុជា ដើម្បីប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយឯករាជ្យ និងអង្គការអ្នកកាសែតគ្មានព្រំដែន ក៏បានបង្ហាញក្តីព្រួយបារម្ភ ចំពោះអនាគតអ្នកកាសែត និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស នៅកម្ពុជា ដោយសារតែតុលាការផ្តន្ទាទោសលោកម៉មសូណង់ដូ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ បានកត់សម្គាល់ថា សេរីភាពនៃការបញ្ចេញមតិ និងសេរីភាពនៃប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ នៅកម្ពុជា ស្ថិតក្នុងស្ថានភាពគ្រោះថ្នាក់។

យ៉ាងណាក៏ដោយ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា តាមរយៈលោក កែវ រ៉េមី រដ្ឋលេខាធិការ ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី និងជាអនុប្រធានអង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស នៅព្រឹកថ្ងៃទី២ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ បានកោះប្រជុំអ្នកកាសែត និងបានបញ្ចេញប្រតិកម្ម ឆ្លើយតបនឹងសេចក្តីថ្លែងការណ៍នានា ពិសេសជុំវិញសំណុំរឿងកាត់ក្តីលោក ម៉ម សូណង់ដូ។ តាមលោក កែវ រ៉េមី រដ្ឋាភិបាលកំពុងពង្រឹងការគោរពច្បាប់ និងលុបបំបាត់វប្បធម៌គ្មានទោស ។ ម្យ៉ាងទៀត រដ្ឋាភិបាល មិនបានបិទមាត់ក្រុមប្រឆាំង ឬក៏បិទវិទ្យុសំបុកឃ្មុំឡើយ។ លោក កែវ រ៉េមី បានលើកឡើងថា “បូកសរុបព័ត៌មាន ដែលចុះផ្សាយនៅក្នុងស្រុក ក៏ដូចជាសេចក្ដីថ្លែងការណ៍មួយចំនួន គឺយើងចាប់អារម្មណ៍ថា អ្នកទាំងនោះ បាន និងកំពុងបង្កើតវប្បធម៌គាំទ្រអ្នកទោស ហើយប្រឆាំងនឹងរាជរដ្ឋាភិបាល ស្របច្បាប់។

រាជរដ្ឋាភិបាល សព្វថ្ងៃ គឺជារាជរដ្ឋាភិបាលស្របច្បាប់ ដែលកើតឡើងពីប្រជាពលរដ្ឋក្នុងការបោះឆ្នោតត្រឹមត្រូវ”។ ជាមួយនឹងប្រតិកម្មខាងលើ អតីតមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់គណបក្សប្រឆាំងសមរង្ស៊ី និងគណបក្សសិទ្ធិមនុស្ស លោក កែវ រ៉េមី ក៏បានបញ្ចេញប្រតិកម្មជំនួសរដ្ឋាភិបាល តបនឹងអ្នករាយការណ៍ពិសេសអង្គការសហប្រជាជាតិ លោក ស៊ូយ៉ា ស៊ូប៊ែឌី និងអ្នកឃ្លាំមើលសិទ្ធិមនុស្ស លោក ប្រែត អាដាម ជុំវិញអនុសាសន៍ផ្លាស់ប្តូរសមាសភាព គ.ជ.ប. និងមតិរិះគន់រដ្ឋាភិបាលផងដែរ៕