Delicious
Digg
Facebook
Twitter
Yahoo!
Technorati
ចន្ទ 20 សីហា 2012
ការបំពងសំឡេងខ្លាំង គឺជាការបំពុលបរិស្ថាន!
ការបំពងសំឡេងខ្លាំង គឺជាការបំពុលបរិស្ថាន!
© Reuters
ស្របពេលដែលសេដ្ឋកិច្ចរបស់កម្ពុជាមានការរីកចម្រើនខ្លាំងនោះ បញ្ហាបំពុលបរិស្ថានបានក្លាយទៅជាក្តីកង្វល់របស់សហគមន៍ និងសង្គមជាតិដែរ។ តើការបំពុលបរិស្ថាននៅកម្ពុជាស្ថិតដល់ចំណុចប្រកាសអាសន្នហើយឬនៅ?
កាលពីក្នុងទសវត្សរ៍៨០ ប្រជាជនខ្មែរមិនសូវបានឮទេពាក្យថា ការបំពុលបរិស្ថានឬការការពារបរិស្ថាននោះ ប៉ុន្តែចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំ៩០មក ពាក្យថាបរិស្ថានត្រូវបានគេយកមកប្រើប្រាស់ច្រើននៅក្នុងសង្គមខ្មែរ។ មិនត្រឹមតែប៉ុណ្ណោះ រដ្ឋាភិបាលកម្ពុជាថែមទាំងសម្រេចបង្កើតក្រសួងបរិស្ថានដាច់ដោយឡែកទៀតផង។ ចាប់តាំងពីការបង្កើតក្រសួងបរិស្ថានមក ចំណេះដឹងទាក់ទងទៅនឹងបិរស្ថានត្រូវបានគេបញ្ជ្រាបទៅដល់សហគមន៍និងទៅដល់មនុស្សគ្រប់ស្រទាប់វណ្ណៈ។ ការបង្កើតក្រសួងបរិស្ថាននេះមិនមែនធ្វើឡើងដោយចៃដន្យនោះទេ តាមពិត ការបង្កើតក្រសួងនេះគឺដើម្បីឆ្លើយតបទៅនឹងនិន្នាការពិភពលោកនិងនិន្នាការសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជា។
ក្នុងទសវត្សរ៍៩០ ប្រទេសកម្ពុជាបានសម្រេចអនុវត្តរបបសេដ្ឋកិច្ចទីផ្សារសេរី។ គឺចាប់តាំងពីពេលនោះហើយដែលបណ្តារោងចក្រសហគ្រាសតូចធំត្រូវបានបង្កើតឡើងជាបន្តបន្ទាប់។ ការបង្កើតរោងចក្រសហគ្រាសគឺជាសញ្ញាល្អសម្រាប់សេដ្ឋកិច្ចរបស់ជាតិនិងល្អសម្រាប់ការបង្កើតការងារថ្មីៗ។ ប៉ុន្តែសូមបញ្ជាក់ថា នៅពេលដែលមានវត្តមានរោងចក្រសហគ្រាសកាន់តែច្រើន ការបំពុលបរិស្ថានបានក្លាយទៅជាកង្វល់ធំមួយរបស់រដ្ឋាភិបាល។ រហូតមកដល់ពេលនេះ គេពុំទាន់មានរបាយការណ៍ណាមួយបញ្ជាក់ថា ប្រទេសកម្ពុជាកំពុងប្រឈមនឹងបញ្ហាបំពុលបរិស្ថានពីសំណាក់រោងចក្រឧស្សាហកម្មធំៗនៅឡើយទេនៅក្នុងក្របខណ្ឌជាតិ។
ប៉ុន្តែគេធ្លាប់បានឭការត្អូញត្អែររបស់ប្រជាជនពីការបំពុលបរិស្ថានពីសំណាក់រោងចក្រមកលើទីលំនៅដ្ឋានរបស់ពួកគេ។ ពេលខ្លះ ប្រជាជនត្អូញត្អែរថា រោងចក្រនេះឬនោះបានបង្ហូរទឹកស្អុយឬជះក្លិនមកលើសហគមន៍នេះឬនោះ។ ពេលខ្លះទៀត សហគ្រាសមួយចំនួនបានបំពុលផ្សែងមកលើសហគមន៍និងពេលខ្លះទៀត សិប្បកម្មមួយចំនួន ហាងខារ៉ាអូខេមួយចំនួនបានបំពងសំឡេងរំខានដល់អ្នកជិតខាងជាដើម។
បញ្ហាទាំងអស់នេះ គេមិនសូវបានឭទេកាលពី២០ឆ្នាំមុន ប៉ុន្តែនៅពេលដែលសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចកាន់តែមមាញឹក ជម្លោះបណ្តាលមកពីបញ្ហាបំពុលបរិស្ថានកើតមានកាន់តែច្រើនឡើងរវាងប្រជាពលរដ្ឋនិងសហគ្រាសនានា។ បើផ្អែកលើទ្រឹស្តីបរិស្ថាន ទម្រង់នៃការបំពុលបិរស្ថានមាន៤យ៉ាងធំៗ។ ទី១៖ការបំពុលទឹកតាមរយៈកាកសំណល់រាវ។ ទី២៖ការបំពុលដោយកាកសំណល់រឹងដូចជាសម្ភាៈវេជ្ជសាស្រ្តជាដើម។ ទី៣៖ការបំពុលខ្យល់តាមរយៈផ្សែងពុលនិងទម្រង់ទី៤គឺការបំពុលបរិស្ថានតាមរយៈការបំពងសំឡេងខ្លាំងៗដែលហួសពីការកំណត់របស់ក្រសួងបរិស្ថាន។
អ្នកជំនាញសង្គមសេដ្ឋកិច្ចមួយចំនួននៅក្នុងប្រទេសកម្ពុជាបានអត្ថាធិប្បាយថា ការបំពុលបរិស្ថានតាមរយៈទម្រង់ទាំង៤ខាងលើនេះបានកើតឡើងកាន់តែច្រើនពីមួយឆ្នាំទៅមួយឆ្នាំពីព្រោះសកម្មភាពសេដ្ឋកិច្ចនៅក្នុងប្រទេសក្រីក្រមួយនេះមានការរីកចម្រើនច្រើនដែរ។ គួរកត់សម្គាល់ថា ការបំពុលបរិស្ថានក្នុងទម្រង់ខ្លះបានបង្កអោយមានជម្លោះអូសបន្លាយរយៈពេលច្រើនឆ្នាំរវាងសហគមន៍និងសហគ្រាសដោយគ្មានដំណោះស្រាយ។
ដូច្នេះ ដើម្បីចៀសវាងជម្លោះដែលអាចកើតមានឡើងរវាងប្រជាជននិងសហគ្រាសនោះ ក្រសួងពាក់ព័ន្ធ ដូចជា៖ក្រសួងបរិស្ថានឬក្រសួងឧស្សាហកម្មត្រូវតែចាត់វិធានការអោយបានតឹងរឹងមុនពេលអនុញ្ញតអោយសិប្បកម្ម សហគ្រាស ក្រុមហ៊ុនឬហាងណាមួយបើកនៅទីតាំងនេះឬទីតាំងនោះ។ ជាការពិត ការបើករោងចក្រ សិប្បកម្មឬក្រុមហ៊ុនជាសិទ្ធិរបស់អ្នកជំនួញមែនប៉ុន្តែមន្រ្តីជំនាញរបស់រដ្ឋត្រូវតែចុះទៅត្រួតពិនិត្យអោយច្បាស់ថា សកម្មភាពជំនួញនោះមិនប៉ះពាល់ដល់អ្នកជិតខាង។ ប្រសិនបើការបើករបរជំនួញអ្វីមួយ ហើយសកម្មភាពនោះ បំពុលបរិស្ថាន ទាំងខ្យល់ ទាំងទឹក ទាំងសំឡេងដល់សហគមន៍ណាមួយនោះ គេមិនគួរអនុញ្ញតអោយទេ។ ប្រាក់ចំណេញរបស់ក្រុមហ៊ុនឬសហគ្រាសមិនគួរក្លាយទៅជាការរំខានឬជាទុក្ខសោករបស់សហគមន៏ឬសង្គមជាតិឡើយ៕
ស្តាប់ការផ្សាយមុនៗ
សេវា វិទ្យុបារាំងអន្តរជាតិ
អត្ថបទដែលពេញនិយមជាងគេ
អត្ថាធិប្បាយ
ប្រតិកម្មជុំវិញអត្ថបទនេះ