កម្ពុជា -

អត្ថបទចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ ពុធ 31 តុលា 2012 - ព័ត៌មានទើបកែប្រើលើកចុងក្រោយ ថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍ 01 វិច្ឆិកា 2012

យុទ្ធនាការបញ្ចប់និទណ្ឌភាពនឹងចាប់ផ្តើមពីថ្ងៃទី១ ដល់ទី២៣ ខែវិច្ឆិកា

ពិធីបុណ្យសពលោកឈុត វុទ្ធី សកម្មជនការពារព្រៃឈើ ដែលត្រូវគេបាញ់សម្លាប់

RFI/Channa Siv

ដោយ លី ម៉េងហួរ

ដៃគូអន្តរជាតិ របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ធ្វើការផ្តោតលើបញ្ហាសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ដែលមានឈ្មោះថា ដៃគូសន្ទនាអន្តរជាតិ ស្តីពី សេរីភាពបញ្ចេញមតិ ហៅកាត់ថា IFEX នឹងចាប់ផ្តើមយុទ្ធនាការបញ្ចប់និទណ្ឌភាព ប្រចាំឆ្នាំ២០១២ នៅថ្ងៃទី១ ខែវិច្ឆិកា ស្អែកនេះ។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍ របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បង្ហាញថា ក្នុងយុទ្ធនាការបញ្ចប់និទណ្ឌភាព រយៈពេល ២៣ ថ្ងៃនេះ នឹងមានការលើកឡើងនូវករណីចំនួន ២៣ របស់អ្នកកាសែត សិល្បករ អ្នកនិពន្ធ មេធាវី និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស ដែលត្រូវបានគេបាញ់សម្លាប់ និងគំរាមកំហែង ដូចជា ករណីរបស់សកម្មជនការពារព្រៃឈើ លោក ឈុត វុទ្ធី និងករណីរបស់លោក ម៉ម សូណង់ដូ ជាដើម។

សេចក្តីរាយការណ៍របស់ លី ម៉េងហួរ ពីភ្នំពេញ

ស្តាប់ (05:08)

31/10/2012

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ចុះថ្ងៃទី៣១ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ បង្ហាញថា ដើម្បីចូលរួមក្នុងទិវាអន្តរជាតិ ដើម្បីបញ្ចប់និទណ្ឌភាពឆ្នាំនេះ ដែលត្រូវនឹងថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ឆ្នាំ២០១២ មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា នឹងលើកយកករណីចំនួន ២៣ របស់អ្នកសារព័ត៌មាន សិល្បករ អ្នកនិពន្ធ មេធាវី និងអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស ដែលត្រូវបានគេសម្លាប់ គំរាមកំហែង និងសម្លុតបំភ័យ ដោយសារតែបានអនុវត្តនូវសិទ្ធិសេរីភាពបញ្ចេញមតិរបស់ពួកគេ។

ករណីឃាតកម្ម និងការរំលោភបំពានទាំង ២៣ ករណីនោះ នឹងត្រូវលើកមកដាក់បង្ហាញជាករណីសិក្សា ចាប់ពីថ្ងៃទី១ ដល់ថ្ងៃទី២៣ ខែវិច្ឆិកា ដើម្បីលើកកម្ពស់ការយល់ដឹង និងអំពាវនាវឲ្យមានការចាត់វិធានការដោះស្រាយ។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បង្ហាញថា វប្បធម៌និទណ្ឌភាព រាប់បញ្ចូលទាំងអំពើពុករលួយ ការគំរាមកំហែង និងសូម្បីតែអំពើឃាតកម្ម ដែលមិនត្រូវបានយកមកផ្តន្ទាទោស គឺកើនឡើងជាលំដាប់នៅកម្ពុជា។ អ្វីដែលជំរុញឲ្យមានវប្បធម៌នេះ កើនឡើង គឺការគាបសង្កត់ និងការបង្ក្រាបលើប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ និងការបញ្ចេញមតិដោយសេរី ពីសំណាក់បុគ្គលទាំងឡាយ ដែលមិនចង់ទទួលខុសត្រូវ ចំពោះសកម្មភាពរបស់ខ្លួន។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ បានគូសបញ្ជាក់ថា ក្នុងអំឡុង ត្រឹមតែឆ្នាំ២០១២ និទណ្ឌភាពនៅកម្ពុជា បានកើនឡើងជុំវិញករណីអំពើឃាតកម្ម មកលើសកម្មជនសិទ្ធិមនុស្សដ៏ល្បីឈ្មោះ លោក ឈុត វុទ្ធី ករណីក្មេងស្រីអាយុ ១៤ ឆ្នាំ ឈ្មោះ ហេង ចន្ថា ដែលត្រូវបានបាញ់សម្លាប់ដោយកងកម្លាំងរដ្ឋាភិបាល ក្នុងពេលការបណ្តេញចេញដោយបង្ខំ នៅខេត្តក្រចេះ និងអ្នកកាសែត លោក ហង្ស សេរីឧត្តម ដែលបានសរសេរអត្ថបទ ស្តីពី ការកាប់ឈើខុសច្បាប់នៅខេត្តរតនគិរី ដោយគ្មានភាពភ័យខ្លាច ដើម្បីបើកកកាយពីបុគ្គល ដែលមានទំនាក់ទំនងល្អជាមួយជនល្មើស។

ជុំវិញយុទ្ធនាការនេះ មន្ត្រីសម្របសម្រួលគម្រោងសេរីភាពបញ្ចេញមតិនៅកម្ពុជា បានលើកឡើងថា "យុទ្ធនាការអន្តរជាតិ បញ្ចប់និទណ្ឌភាពនេះ គឺត្រូវពេលខ្លាំងណាស់ សម្រាប់ប្រទេសកម្ពុជា ដែលយើងបានឃើញនូវការបង្ក្រាបជាបន្តបន្ទាប់ មកលើសេរីភាពបញ្ចេញមតិ និងការជួបប្រជុំ ក្នុងឆ្នាំ២០១២។ ចាប់តាំងពីដើមឆ្នាំមក ករណីជាច្រើន យើងឃើញថា កងកម្លាំងយោធា ដែលបានបាញ់ប្រហារមកលើអ្នកតវ៉ាប្រឆាំង ដែលគ្មានអាវុធក្នុងដៃ មិនត្រូវបានប្រឈមមុខនឹងវិធានការផ្នែកច្បាប់នោះឡើយ ខណៈដែលអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកសារព័ត៌មានមួយរូប គឺលោក ម៉ម សូណង់ដូ ដែលទើបនឹងត្រូវបានកាត់ទោស និងផ្តន្ទាទោសឲ្យជាប់ពន្ធនាគាររយៈពេល ២០ ឆ្នាំ បើទោះបីជាគ្មានភស្តុតាងគ្រប់គ្រាន់ក៏ដោយ ហើយមានបុគ្គលបីរូប ត្រូវបានសម្លាប់ជាលទ្ធផលនៃការបញ្ចេញមតិដោយសេរី”។

តាមអ្នករៀបចំ យុទ្ធនាការនេះ នឹងសង្កត់ធ្ងន់ពីស្ថានភាពនៅកម្ពុជា ដែលអ្នករំលោភសិទ្ធិមនុស្ស មិនត្រូវបានយកមកផ្តន្ទាទោស ចំណែកឯអ្នកការពារសិទ្ធិមនុស្ស និងអ្នកដែលហ៊ានបញ្ចេញមតិ ត្រូវគំរាមសម្លុត ដាក់ពន្ធនាគារ ឬសូម្បីតែត្រូវបានសម្លាប់ទៀតផង។

កាលពីថ្ងៃទី៣០ ខែតុលា ឆ្នាំ២០១២ មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក៏ចេញផ្សាយនូវកំណត់ត្រាសង្ខេប ស្តីពី ទិដ្ឋភាពរួម នៃច្បាប់កម្ពុជា ពាក់ព័ន្ធនឹងសេរីភាព និងការសង្ខេបករណីសិក្សាថ្មីៗ ដើម្បីបង្ហាញពីរបៀបអនុវត្តច្បាប់ និងការអនុវត្តន៍ច្បាប់ ទាំងបំពានក្នុងការបង្ក្រាបសំឡេងជំទាស់។

សេចក្តីប្រកាស បានលើកឡើងថា កំណត់ត្រាសង្ខេបនោះ វិភាគអំពីភាពស៊ីចង្វាក់គ្នា រវាងក្រមព្រហ្មទណ្ឌនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា ឆ្នាំ២០០៩ ក្រមព្រហ្មទណ្ឌអ៊ុនតាក់ និងច្បាប់ស្តីពីរបបសារព័ត៌មាន ឆ្នាំ១៩៩៥ ដែលអាចប្រើប្រាស់ជំនួសគ្នាបាន និងពិនិត្យមើលបញ្ញត្តិសិទ្ធិមនុស្សទាំងអស់ រួមមានទាំងអ្នកសារព័ត៌មាន សកម្មជនសិទ្ធិមនុស្ស បុគ្គលិកនៃអង្គការមិនមែនរដ្ឋាភិបាល មេធាវី និងអ្នកនយោបាយ ក៏ដូចជាត្រូវបានប្រើប្រាស់ សម្រាប់លើកកម្ពស់ការយល់ដឹង អំពីរបៀបដែលសេរីភាពបញ្ចេញមតិ ត្រូវបានការពារតាមទ្រឹស្តី ប៉ុន្តែត្រូវបានរំលោភបំពាន ក្នុងការអនុវត្តន៍ជាក់ស្តែង នៅប្រទេសកម្ពុជា សម័យបច្ចុប្បន្ន។

កញ្ញា សន រ៉ាមណា ជាមន្ត្រីសម្របសម្រួលគម្រោងនៃសេរីភាព នៃការបញ្ចេញមតិ របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា បានថ្លែងថា ការវិភាគក្នុងកំណត់ត្រានោះ បានបញ្ជាក់ឲ្យឃើញច្បាស់ថា កម្ពុជាកំពុងក្លាយទៅជាប្រទេស ដែលអនុវត្តការគាបសង្កត់ដោយប្រើច្បាប់ ជាជាងប្រទេសគោរពនីតិរដ្ឋ ដែលកម្ពុជា ពិតជាចាំបាច់ ត្រូវដោះស្រាយបញ្ហាដ៏រាំរ៉ៃនេះ។

ក៏ប៉ុន្តែលោក ទិត សុធា អនុប្រធានអង្គភាពព័ត៌មាន និងប្រតិកម្មរហ័ស របស់ទីស្តីការគណៈរដ្ឋមន្ត្រី បានចាត់ទុករបាយការណ៍ និងការលើកឡើងរបស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ថា លម្អៀង និងមានចរិកនយោបាយ ដោយមិនបានពិនិត្យឲ្យបានគ្រប់ជ្រុងជ្រោយនៃអង្គហេតុ និងអង្គច្បាប់ លើករណីនិមួយៗឡើយ។

តាមមន្ត្រីរដ្ឋាភិបាល របាយការណ៍របស់មជ្ឈមណ្ឌលសិទ្ធិមនុស្សកម្ពុជា ក៏មិនបានរាប់បញ្ចូលនូវចំណាត់ការរបស់ប្រព័ន្ធតុលាការ និងសមត្ថកិច្ច ទៅលើមន្ត្រី ដែលមានបុណ្យស័កិ្តជាច្រើន នៅក្នុងជួររដ្ឋាភិបាល ចៅក្រម ព្រះរាជអាជ្ញា ដែលប្រព្រឹត្តល្មើសពុករលួយ និងគ្រឿងញៀន ហើយត្រូវបានតុលាការកាត់ទោស៕