កម្ពុជា-អាស៊ាន -

អត្ថបទចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ សុក្រ 20 កក្កដា 2012 - ព័ត៌មានទើបកែប្រើលើកចុងក្រោយ ថ្ងៃ ចន្ទ 23 កក្កដា 2012

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានឯកភាពចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមលើបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង

រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា ហោ ណាំហុង

RFI/Siv Channa

ដោយ លី ម៉េងហួរ

ទីបំផុតទៅរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានទាំង ១០ប្រទេស បានសម្រេចរួមគ្នាចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍មួយសម្រាប់ជាមូលដ្ឋានដោះស្រាយជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។ នោះគឺគោលការណ៍ ៦ ចំណុចរបស់អាស៊ាន សម្រាប់ដោះស្រាយដោយសន្តិវិធី ក្នុងជម្លោះដែនសមុទ្រ រវាងប្រទេសចិននិងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនរួមមាន ៖ហ្វីលីពីន វៀតណាម ម៉ាឡេស៊ីនិងប្រ៊ុយណេ។ មុននឹងចេញសេចក្តីសម្រេចដូច្នេះនៅក្នុងកិច្ចប្រជុំគណៈរដ្ឋមន្ត្រី នៅព្រឹកថ្ងៃសុក្រនេះ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន បានប្រកាសសាទរនិងចាត់ទុកជាជោគជ័យថ្មីមួយទៀតរបស់កម្ពុជាក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន។

សេចក្តីរាយការណ៍របស់ លី ម៉េងហូរពីភ្នំពេញ

ស្តាប់ (03:16)

20/07/2012 by លី ម៉េងហួរ

បន្ទាប់ពីមិនមានចេញសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួម របស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន កាលពីសប្តាហ៍មុនក្នុងសន្និសីទកាសែតនៅរសៀលថ្ងៃសុក្រនេះ លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា បានប្រកាសពីការឯកភាពគ្នារបស់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ានលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមចំនួន ៦ចំណុចដែលជាគោលការណ៍របស់អាស៊ាន លើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

នោះគឺទី១-ការអនុវត្តទាំងស្រុងនូវសេចក្ដីប្រកាសពាក់ព័ន្ធ និងការប្រតិបត្តិ នៃភាគីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឆ្នាំ២០០២។
ទី២-គោលការណ៍ណែនាំសម្រាប់ការអនុវត្តសេចក្ដីប្រកាសព័ត៌មាន និងការប្រតិបត្តិ នៃភាគីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឆ្នាំ២០១១។
ទី៣-សម្រេចឲ្យបានឆាប់នូវក្រមប្រតិបត្តិតំបន់នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង។
ទី៤-គោរពទាំងស្រុងគោលការណ៍នៃច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំង អនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិ ស្ដីពី ច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២ (UNCLOS) ដែលមានការទទួលស្គាល់ជាសកល។
ទី៥-បន្តរក្សាភាពអត់ធ្មត់ និងការមិនប្រើកម្លាំង នៃគ្រប់ភាគីទាំងអស់។
ទី៦-ការដោះស្រាយវិវាទ នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយសន្តិវិធី ស្របទៅតាមគោលការណ៍ នៃច្បាប់អន្តរជាតិ រួមទាំងអនុសញ្ញាអង្គការសហប្រជាជាតិស្ដីពីច្បាប់សមុទ្រឆ្នាំ១៩៨២ (UNCLOS) ដែលមានការទទួលស្គាល់ជាកសល។

លោក ហោ ណាំហុង បានលើកឡើងថា រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន ប្ដេជ្ញាបង្កើនការពិគ្រោះយោបល់របស់អាស៊ានដើម្បីជំរុញនូវគោលការណ៍ខាងលើនេះស្របទៅតាមសន្ធិសញ្ញាមិត្តភាព និងសហប្រតិបត្តិការនៅអាស៊ីអាគ្នេយ៍ ឆ្នាំ១៩៧៦និងធម្មនុញ្ញអាស៊ាន ឆ្នាំ២០០៨។

សេចក្តីថ្លែងការណ៍ដូច្នេះ ត្រូវបានលោក ហោ ណាំហុង លើកឡើងថា ត្រូវគ្នានឹងជំហររបស់កម្ពុជា កន្លងមក ដែលមិនចង់អោយដាក់បញ្ចូលកោះ ស្កាបូរ៉ាហ្វ ស្ហូល ( Scabouragh shoa ) ដែលស្នើដោយប្រទេសហ្វីលីពីន និងតំបន់សេដ្ឋកិច្ចផ្តាច់មុខ ដែលស្នើដោយវៀតណាម ចូលក្នុងសេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមរបស់អាស៊ានឡើយ។

លោកប្រមុខការទូត ក៏បានគូសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាជំទាស់ដូច្នេះ ក៏ព្រោះតែកម្ពុជា មិនចង់ ចាក់សាំងទៅលើភ្លើង ដែលកំពុងឆេះ។ កម្ពុជាចង់ទុកឱកាស សម្រាប់ការចរចារវាងភាគីពាក់ព័ន្ធជាមួយប្រទេសចិន លើបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូង។

ដោយឡែក ក្នុងកិច្ចប្រជុំពេញអង្គគណៈរដ្ឋមន្ត្រី កាលពីព្រឹកថ្ងៃសុក្រ ទី២០ ខែកក្កដា ឆ្នាំ២០១២ លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន បានសាទរលើសេចក្តីថ្លែងការណ៍ អំពីគោលការណ៍ ៦ ចំណុច របស់អាស៊ាន លើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយលោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ចាត់ទុកថាគឺជាជោគជ័យដ៏ធំធេងរបស់កម្ពុជា ក្នុងនាមប្រធានអាស៊ាន ជាពិសេសបញ្ជាក់ថា កម្ពុជាបានថែរក្សាគោលការណ៍ នៃការដឹកនាំកិច្ចប្រជុំអាស៊ាន និងការទទួលខុសត្រូវ ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាននៅឆ្នាំ២០១២នេះ។

លោកនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហ៊ុនសែន បានគូសបញ្ជាក់ថា ជំហររបស់កម្ពុជា បានធ្វើឲ្យមានរបត់នយោបាយរបស់អាស៊ានពីការខ្វែងគំនិតក្នុងការដោះស្រាយលើបញ្ហាវិបត្តិនៅសមុទ្រខាងត្បូងមកកាន់ការឯកភាពគ្នាលើគោលការណ៍នៃការដោះស្រាយវិបត្តិជាមួយប្រទេសចិន ដោយឈរនៅលើនយោបាយអាស៊ាន-ចិន ដែលមានតម្លៃជាងសេចក្តីប្រកាសរួម។ ជំហរបស់កម្ពុជានៅក្នុងការប្រជុំអាស៊ាននេះ ក៏បង្ហាញអន្តរជាតិផងដែរ នូវភាពឯករាជ្យ និងសមត្ថភាពគ្រប់គ្រាន់ក្នុងការថែរក្សាផលប្រយោជន៍អាស៊ានទាំងមូល៕