កម្ពុជា -

អត្ថបទចុះផ្សាយនៅថ្ងៃ ព្រហស្បតិ៍ 01 វិច្ឆិកា 2012 - ព័ត៌មានទើបកែប្រើលើកចុងក្រោយ ថ្ងៃ សៅរ៍ 03 វិច្ឆិកា 2012

កម្ពុជាប្រារព្ធខួប ១០ ឆ្នាំនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង DOC

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា

RFI/ម៉េងហួរ

ដោយ លី ម៉េងហួរ

កម្ពុជា ក្នុងនាមជាប្រធានអាស៊ាន នៅថ្ងៃទី១វិច្ឆិកានេះ បានប្រារព្ធពិធីរម្លឹកខួបគម្រប់ ១០ឆ្នាំនៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីការប្រតិបត្តិរបស់ភាគីនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហៅកាត់ថា DOC។ សេចក្តីថ្លែងការណ៍រួមដែលបានបង្កើតឡើងនៅទីក្រុងភ្នំពេញ កាលពីឆ្នាំ២០០២ ដើម្បីកំណត់ពីការដោះស្រាយជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ដោយសន្តិវិធី។ ប៉ុន្តែ ១០ ឆ្នាំមកនេះ ជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូងនៅតែបន្តឡើងកំដៅ តែមិនមានការផ្ទុះអាវុធណាមួយ រវាងចិន និងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួនឡើយ។

សេចក្តីរាយការណ៍របស់ លី ម៉េងហួរ ពីទីក្រុងភ្នំពេញ

ស្តាប់ (03:35)

01/11/2012 by លី ម៉េងហួរ

សិក្ខាសាលារយៈពេលពីរថ្ងៃ ដើម្បីរម្លឹកខួប ១០ ឆ្នាំ នៃសេចក្តីថ្លែងការណ៍ស្តីពីការប្រតិបត្តិរបស់ភាគី នៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង ហៅកាត់ថា DOC បានធ្វើឡើង នៅសណ្ឋាគារ អាំងទែកុងទីណង់តាល់ ក្នុងទីក្រុងភ្នំពេញ។ ពិធីជួបជុំនោះ ធ្វើឡើង ក្រោមវត្តមានរបស់លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជា និងអនុរដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសចិន ព្រមទាំងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់តំណាងប្រទេសអាស៊ានទាំង ១០ និងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ចិនចូលរួមផងដែរ។

នៅពេលកម្ពុជា ជាប្រធានអាស៊ាន នៅឆ្នាំ២០០២ អាស៊ាន និងចិនបានចុះហត្ថលេខារួមគ្នាលើឯកសារ DOC ដើម្បីប្រែក្លាយសមុទ្រចិនខាងត្បូង ឲ្យទៅជាសមុទ្រមួយនៃសន្តិភាព ស្ថិរភាព មិត្តភាព និងកិច្ចសហប្រតិបត្តិការអចិន្ត្រៃយ៍ដើម្បីផលប្រយោជន៍ទៅវិញ ទៅមក។ អាស៊ាន និងចិន ក៏ជាដៃគូយុទ្ធសាស្ត្រដែលធ្វើការយ៉ាងជិតស្និទ្ធជាមួយគ្នាលើវិស័យជាច្រើន គ្រប់កំរិត តាមរយៈយន្តការពហុភាគីនានា ពិសេសលើវិស័យពាណិជ្ជកម្ម-សេដ្ឋកិច្ច។

កិច្ចព្រមព្រៀង DOC ត្រូវបានបង្កើតឡើង ដើម្បីឆ្ពោះទៅរកសហប្រតិបត្តិការ និងការដោះស្រាយដោយសន្តិវិធីលើបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូងដែលកំពុងមានជម្លោះដែនសមុទ្រ រវាងប្រទេសចិន និងបណ្តាប្រទេសសមាជិកអាស៊ានមួយចំនួន រួមមាន៖ វៀតណាម ហ្វីលីពីន ម៉ាឡេស៊ី និងព្រុយណេ។

លោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុង រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសកម្ពុជាបានមានប្រសាសន៍ប្រាប់ក្រុមអ្នកកាសែតថា "កិច្ចប្រជុំនាព្រឹកនេះមានសារសំខាន់សម្រាប់ DOC។ ដូចខ្ញុំបាននិយាយក្នុង DOC នេះ មានគ្រប់ចំណុចទាំងអស់ ទាំងផ្លូវនយោបាយ ទាំងផ្លូវច្បាប់ដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង"។ លោកប្រមុខការទូត ហោ ណាំហុងបានបន្ថែមថា "នៅឆ្នាំ២០០២ ពេលដែលកម្ពុជាធ្វើជាប្រធានអាស៊ានលើកទី១ កម្ពុជាបានខិតខំអស់លទ្ធភាព ខ្ញុំសូមសង្កត់ថា យើងខិតខំយ៉ាងធំធេងណាស់ដើម្បីសម្រេចបាននូវឯកសារជាប្រវត្តិសាស្ត្រ DOC នេះ។ ដូច្នេះថ្ងៃនេះ DOC ក៏នៅតែជាឯកសារចាំបាច់ សមស្របដើម្បីដោះស្រាយជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង South China Sea"។

អំពីជំហររបស់កម្ពុជាចំពោះបញ្ហាសមុទ្រចិនខាងត្បូង ក៏ត្រូវបានលោកឧបនាយករដ្ឋមន្ត្រី ហោ ណាំហុងគូសបញ្ជាក់ជាថ្មីទៀតថា "ក្នុងបញ្ហានេះ យើងត្រូវបន្តពិភាក្សាគ្នារវាងអាស៊ាន និងចិន ជាជំហានៗ ដើម្បីដោះស្រាយជាយថាហេតុ និងដើម្បីសម្រេចឲ្យបាននូវ COC ( ក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់ភាគីជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង )"។

សូមរម្លឹកថា បញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងស្ថិតនៅជារបៀបវារៈដ៏ក្តៅគគុក សម្រាប់កិច្ចប្រជុំថ្នាក់រដ្ឋមន្ត្រីការបរទេសអាស៊ាន រួមទាំងកិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន និងកិច្ចប្រជុំអាស៊ានបូកប្រទេសដៃគូក្នុងរយៈកាលកន្លងមក។ កិច្ចប្រជុំកំពូលអាស៊ាន លើកទី២១ នៅពាក់កណ្តាលខែវិច្ឆិកានេះ នៅទីក្រុងភ្នំពេញ ក៏ត្រូវគេរំពឹងថា នឹងបន្តពិភាក្សាលើបញ្ហាជម្លោះសមុទ្រចិនខាងត្បូងផងដែរ។ ការខ្វែងគំនិតក៏បានកើតមាននៅក្នុងសមាគមអាស៊ាន ដោយប្រទេសដែលមានជម្លោះនឹងចិន ចង់ឲ្យមានការពិភាក្សាដោះស្រាយជម្លោះដ៏រ៉ាំរ៉ៃនោះ ជារួម ដោយធ្វើឡើង ក្រុមក្របខ័ណ្ឌ អាស៊ាន និងចិន។ តែចិនវិញ ចង់ពិភាក្សាដោះស្រាយតែជាមួយនឹងប្រទេសនីមួយៗ។ កម្ពុជាបានគាំទ្រជំហររបស់ចិន។

យ៉ាងណាក៏ដោយ ចុងក្រោយនេះ ចិន និងអាស៊ានបានព្រមព្រៀងគ្នា ឈានដល់កិច្ចពិភាក្សារវាងមន្ត្រីជាន់ខ្ពស់ជាបន្តបន្ទាប់ លើការតាក់តែងក្រមប្រតិបត្តិសម្រាប់ភាគីជម្លោះនៅសមុទ្រចិនខាងត្បូង COC។ ប៉ុន្តែមិនទាន់ចេញជារូបរាងនៅឡើយទេ៕